ครั้งแรกของไทย!! พม. ปักหมุด “Universal Design” วาระแห่งความเท่าเทียมของไทย เร่งปิดช่องว่างจากสิทธิในกฎหมายสู่สิทธิที่ใช้ได้จริง เปิดมหกรรม UD ผนึก อว.–มหาวิทยาลัย–ธุรกิจ ดันการออกแบบและนวัตกรรมออกจากห้องแล็บสู่ชีวิตประจำวัน
- พม. – กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ระดมกว่า 80 หน่วยงานและภาคีเครือข่ายเปิดพื้นที่ 50 บูธ โชว์นวัตกรรม–ต้นแบบ–คลินิกให้คำปรึกษา พร้อมรับฟังเสียงประชาชนเพื่อยกระดับนโยบาย UD
กรุงเทพฯ 25 กรกฎาคม 2569 – กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ร่วมกับมูลนิธิคนพิการไทย และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ภายใต้การสนับสนุนของกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ เปิดงาน “มหกรรม UD (Universal Design) เพื่อคนพิการและทุกคนอยู่ดี” ภายใต้แนวคิด “From Law to Life: Design for All, Better Living for Everyone” เพื่อเป็นเวทีระดับชาติที่เชื่อมโยงกฎหมาย นโยบาย องค์ความรู้ งานวิจัย เทคโนโลยี นวัตกรรม และเสียงสะท้อนของผู้ใช้งานจริง สู่การขับเคลื่อนการออกแบบ Universal Design ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ระหว่างวันที่ 24–25 กรกฎาคม 2569 ณ ฮอลล์ 9–10 ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุม อิมแพ็ค เมืองทองธานี
นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์(พม.) กล่าวว่าการที่ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยควบคู่กับจำนวนประชากรที่อยู่ในกลุ่มคนพิการมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปีทำให้ภาครัฐต้องเร่งปรับบทบาทจากการกำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติเพื่อแก้ปัญหาไปสู่การเป็น“ผู้สร้างโอกาส” ที่ออกแบบสภาพแวดล้อมและระบบบริการให้ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมโดยประเทศไทยมีกฎหมายสำคัญรองรับทั้งพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการพ.ศ. 2550 และฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติผู้สูงอายุพ.ศ. 2546 และที่แก้ไขเพิ่มเติมรวมถึงกฎหมายที่กำหนดมาตรฐานสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับคนพิการและผู้สูงอายุแต่อย่างไรก็ตามความท้าทายสำคัญยังอยู่ที่การนำกฎหมายและมาตรฐานไปสู่การพัฒนาพื้นที่สาธารณะอาคารและที่อยู่อาศัยการเดินทางตลอดจนการใช้บริการที่ยังไม่สามารถตอบโจทย์ผู้ใช้งานได้มากเท่าที่ควรจึงจำเป็นต้องเร่งลดช่องว่างระหว่างมาตรฐานที่กำหนดไว้กับประสบการณ์ที่ประชาชนได้รับจริงเพื่อให้สิทธิในการเข้าถึงไม่หยุดอยู่เพียงบนข้อกฎหมายแต่เกิดขึ้นได้จริงในทุกพื้นที่และทุกมิติของการดำเนินชีวิต
“กระทรวง พม. คาดหวังให้ ‘มหกรรม UD (Universal Design) เพื่อคนพิการและทุกคนอยู่ดี’ เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายและวิธีคิดของสังคมไทย จากการแก้ไขภายหลังไปสู่การออกแบบให้พร้อมตั้งแต่ต้น โดยมองการเข้าถึงอย่างเชื่อมโยงตั้งแต่ ‘บ้าน–การเดินทาง–ปลายทาง’ รวมถึงสถานศึกษา สถานที่ทำงาน โรงพยาบาล พื้นที่ท่องเที่ยว พื้นที่สาธารณะ และบริการดิจิทัล พร้อมผนึกกำลังภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคธุรกิจ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรคนพิการ และประชาชน เพื่อพัฒนามาตรฐาน ส่งเสริมการตรวจประเมิน สนับสนุนการปรับปรุงพื้นที่เดิม และทำให้เสียงของผู้ใช้งานจริง เป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบ Universal Design เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของทุกคน โดยระหว่างวันที่ 24-25 กรกฎาคม 2569 ผู้เข้าร่วมจะได้สัมผัสระบบนิเวศ Universal Design ผ่านพื้นที่จัดแสดงกว่า 50 บูธ จากกว่า 80 หน่วยงานและภาคีเครือข่ายทั่วประเทศ พร้อมเวทีเสวนาและกิจกรรมต่างๆ ครอบคลุมทั้งด้านที่อยู่อาศัย การเดินทาง พื้นที่สาธารณะ เทคโนโลยีช่วยเหลือ ปัญญาประดิษฐ์ การเข้าถึงข้อมูล และบริการดิจิทัล โดยมีไฮไลต์สำคัญ ได้แก่
• นิทรรศการ FROM LAW TO LIFE: พื้นที่จัดแสดงเส้นทางการพัฒนาจากกฎหมาย มาตรฐาน และนโยบาย สู่การประยุกต์ใช้จริง เพื่อส่งเสริมการเข้าถึงของทุกคนอย่างเท่าเทียม
• Policy Forum & Public Dialogue: เวทีร่วมกำหนดทิศทางขับเคลื่อน UD จากหลากองค์กรชั้นนำ
• UD Clinic: คลินิกให้คำปรึกษาแก่เจ้าของอาคาร ผู้ประกอบการ และประชาชนทั่วไป ทั้งการออกแบบอาคารใหม่และการปรับปรุงอาคารเก่าให้เข้าถึงได้ตามหลัก UD
• Empathy Zone: พื้นที่จำลองประสบการณ์การใช้ชีวิตของคนพิการ ครอบคลุมการเคลื่อนไหว การมองเห็น การสื่อสาร และการใช้มือ เพื่อสร้างความเข้าใจและตระหนักถึงความสำคัญของการออกแบบเพื่อทุกคน
• Public Voice Zone: พื้นที่รับฟังเสียงจากประชาชนและผู้ใช้งานจริง เพื่อนำไปปรับปรุงนโยบายและมาตรฐานต่อไป
• Partner Network Pavilion: พื้นที่จัดแสดงนวัตกรรมและต้นแบบ UD จากหน่วยงานและภาคีเครือข่ายทั่วประเทศ
• Future Generation Programs: เครือข่ายนักออกแบบและผู้ขับเคลื่อนรุ่นใหม่ด้าน UD ของประเทศ
• UD Hero & Inclusive Organization Awards: กิจกรรมเชิดชูบุคคลและองค์กรต้นแบบในด้าน UD
ด้านดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม(อว.) กล่าวว่าประเทศไทยกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างประชากรครั้งสำคัญทั้งจากประชากรอายุ60 ปีขึ้นไปมากกว่า10 ล้านคนคนพิการที่มีบัตรประจำตัวจำนวนกว่า2.25 ล้านคนสถิติดังกล่าวจึงมีนัยสำคัญต่อการพัฒนาประเทศที่กำลังส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตกำลังแรงงานระบบสาธารณสุขการศึกษาการเดินทางการใช้บริการของรัฐและขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศและยังทำให้Universal Design กลายเป็นอีกหนึ่งโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่จะช่วยรองรับความหลากหลายและความแตกต่างเพื่อให้ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะใช้ชีวิตอย่างอิสระและสามารถเข้าสิ่งต่างๆได้อย่างเท่าเทียม
“สถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการขับเคลื่อน Universal Design เพราะเป็นแหล่งรวมองค์ความรู้ นักวิจัย นักออกแบบ เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่สามารถนำมาแก้โจทย์การใช้ชีวิตของประชาชนได้อย่างเป็นรูปธรรม ปัจจุบันยังมีผลงานวิจัยและนวัตกรรมอีกเป็นจำนวนมากที่มีศักยภาพ แต่ยังรอการผลักดันออกจากห้องเรียนและห้องปฏิบัติการไปสู่การใช้งานจริงในพื้นที่สาธารณะ ระบบบริการ และชีวิตประจำวันของประชาชน กระทรวง อว. จึงพร้อมเป็นอีกหนึ่งกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนความเท่าเทียม ผ่านการเชื่อมโยงมหาวิทยาลัย ภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน เพื่อร่วมพัฒนา ทดสอบ และต่อยอดผลงานเหล่านี้ให้ตอบโจทย์ผู้ใช้งานอย่างแท้จริง โดยมีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นหนึ่งในสถาบันต้นแบบที่ศึกษาและประยุกต์ใช้แนวคิด UD มาอย่างต่อเนื่อง พร้อมร่วมยกระดับประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และนวัตกรรมด้าน Universal Design ของภูมิภาคในอนาคต”
นางสาวสนธยา บุณยภูษิต อธิบดีกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ(พก.) กล่าวทิ้งท้ายว่าหัวใจของUniversal Design คือแนวคิด“คนพิการใช้ได้คนทุกกลุ่มก็ใช้ได้” เพราะความพิการไม่ได้เกิดจากข้อจำกัดของบุคคลเพียงอย่างเดียวแต่ยังเกิดจากอุปสรรคด้านสภาพแวดล้อมระบบบริการข้อมูลและการสื่อสารเมื่อสังคมได้รับการออกแบบให้เข้าถึงได้อุปสรรคเหล่านี้จะลดลงและประชาชนจะสามารถใช้ชีวิตได้อย่างเป็นอิสระมีศักดิ์ศรีและมีส่วนร่วมในสังคมและเศรษฐกิจได้อย่างเต็มศักยภาพความโดดเด่นของมหกรรมครั้งนี้จึงอยู่ที่การผนึกกำลังของภาครัฐภาควิชาการภาคเอกชนองค์กรคนพิการนักออกแบบคนรุ่นใหม่และประชาชนมาเชื่อมโยงกฎหมายนโยบายงานวิจัยและนวัตกรรมเข้าด้วยกันพร้อมเปิดพื้นที่ให้ประชาชนทุกกลุ่มมีส่วนร่วมตั้งแต่การสะท้อนปัญหาร่วมคิดออกแบบทดลองใช้ไปจนถึงแนวทางที่นำไปใช้ได้จริงพร้อมรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญและร่วมเสนอความคิดเห็นเพื่อนำไปต่อยอดสู่การพัฒนานโยบายมาตรฐานและบริการที่ตอบโจทย์มากขึ้นซึ่งจะทำให้การออกแบบUniversal Design ไม่หยุดอยู่เพียงแนวคิดแต่เกิดขึ้นจริงได้ในทุกบริบทของชีวิตนอกจากนี้ยังเป็นการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศที่ช่วยลดข้อจำกัดในการใช้ชีวิตเพิ่มโอกาสทางการศึกษาและการจ้างงานรองรับเศรษฐกิจคนพิการ-สูงวัยพร้อมสร้างโอกาสใหม่ให้แก่ภาคอสังหาริมทรัพย์การก่อสร้างการคมนาคมการท่องเที่ยวการค้าปลีกสุขภาพและเทคโนโลยีดิจิทัล
ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนUniversal Design จาก“สิทธิในกฎหมาย” สู่“ประสบการณ์จริงในชีวิตประจำวัน” ในงาน“มหกรรมUD (Universal Design) เพื่อคนพิการและทุกคนอยู่ดี” ระหว่างวันที่24 – 25 กรกฎาคม2569 ณฮอลล์9 –10 ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็คเมืองทองธานีติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ทางFacebook: มหกรรมUD เพื่อคนพิการและทุกคนอยู่ดี2569 สามารถดาวน์โหลดข้อมูลข่าวและภาพเพิ่มเติม https://drive.google.com/drive/folders/1fyidQxTJFFDCgXTGFl3LQhHegIhhJ6A7?usp=drive_link
